Financiado por:
/ Portada / Riscos específicos

Traballo nocturno: Prevención e xestión

30-04-2021 - SAÚDE LABORAL

Unha das consecuencias provocada polo traballo nocturno é a esixencia de manter ao organismo activo en momentos en que necesita descanso, e obrigalo a seguir pautas de descanso cando o seu ciclo é de actividade. Hai que ter en conta, ademais que o traballo nocturno coloca ao traballador e a traballadora fóra das pautas cotiás da vida cotiá tanto familiarmente como socialmente. Todo isto provoca un triplo desaxuste entre o tempo de traballo, o tempo biolóxico e o tempo social.

A lexislación laboral define o concepto de traballo nocturno da seguinte forma: É o que se realiza entre as dez da noite e as seis da mañá (Art. 36.1 ET). Pode ampliarse este período por convenio, pero nunca será́ menor. En colectivos específicos, como a mariña mercante, considérase traballo nocturno o realizado entre as dez da noite e as sete da mañá ( RD 1561/1995, Disposición Adicional)

Dentro da normativa de referencia ao traballo nocturno temos Directiva 2003/88/CE, o Estatuto dos Traballadores, a Lei de Prevención de Riscos Laborais e o Real Decreto dos Servizos de Prevención.

Dende o punto de vista preventivo, a Lei 31/1995 de Prevención de Riscos Laborais (LPRL), no seu artigo 2 establece como obxecto da norma promover a seguridade e a saúde dos traballadores mediante a aplicación de medidas e o desenvolvemento das actividades necesarias para a prevención de riscos derivados do traballo.

Doutra banda para a Saúde no ámbito laboral o traballo nocturno é un obxectivo preventivo específico pola súa repercusión na saúde dos traballadores, especialmente daqueles má s sensibles.

Segundo o estudo realizado polo Instituto Nacional de Seguridade e Saúde no Traballo (INSST), a ausencia de soño nocturno implica non descansar con normalidade, xa que o noso ritmo biolóxico vese alterado, de feito as persoas que desempeñan a súa xornada laboral durante a noite adoitan descansar entre unha ou dúas horas menos, por factores da súa contorna e vida persoal.

 Ademais da alteración do ritmo biolóxico prodúcese unha diminución da produción de melatonina, esta hormona é a principal responsable da regulación da vixilia e do soño. A produción desta hormona adoita aumentar a medida que cae o sol, polo que debido a ambientes de traballo iluminados durante a noite provoca consecuencias como a diminución da produción de melatonina polo organismo.

 Así, o principal problema asociado aos traballos nocturnos son as alteracións do soño, en concreto o insomnio, xa que se obriga ao organismo para durmir cando ten que estar esperto e a estar alerta cando ten maior predisposición para o soño, provocando unha alteración dos patróns de soño.

Doutra banda, adoitan ser frecuentes os estados de cansazo e mal humor, síntomas depresivos, fatiga crónica, tensión laboral, a aparición de malos hábitos alimenticios e as repercusións negativas na vida social e familiar.

Aínda que se sabe que o traballo nocturno é negativo para a saúde, este sistema de traballo está a estenderse a novos sectores produtivos, non por motivos sociais nin por necesidades tecnolóxicas, senón fundamentalmente para a obtención dunha maior produtividade e amortización dos investimentos. Os intereses económicos prevalecen, unha vez máis, sobre o benestar dos traballadores.

Para todo isto en España, o Instituto Nacional de Seguridade e Saúde no Traballo ( INSST), publicou diferentes notas técnicas de prevención ( NTP) sobre esta temática: NTP 455, aspectos organizativos do traballo a quendas e nocturno; NTP 260, efectos mé dico- patoló gicos da turnicidad: síndrome do traballador nocturno; NTP 310, condicións nutricionais para estes traballadores; e a NTP 502, prevención de implicacións sobre a saúde dos traballadores, físicas, psicolóxicas ou de interacción social.

Dende o punto de vista da Saúde pódense indicar consecuencias como trastornos gastrointestinales, perda do apetito, alteracións no soño, trastornos nerviosos, maior gravidade dos accidentes, insatisfacción persoal no traballo, empobrecemento das relacións sociais e familiares, perda de amizades, dificultade para gozar do lecer, aumenta o número de accidentes de traballo: e na actividade laboral: aumento do número de erros, redución do rendemento, diminución da capacidade de control e absentismo

Traballar de noite implica graves riscos, polo que é fundamental seguir algunhas pautas e recomendacións para diminuír o seu impacto como ter unha dieta equilibrada, coidar os horarios de soño, durmir antes de traballar de noite, illar o ruído cando se dorme, facer deporte, levar lentes escuras ao saír do traballo - especie de trampa para o cerebro, xa que así crerá que non é de día e será máis fácil conciliar o soño cando se chegue a casa- e coidar das relacións cos demais.

O Art. 36.4 do ET establece a obrigación de recoñecemento médico previo cando se lle asignan tarefas en horario nocturno, e posteriormente a intervalos regulares, dos traballadores que ocupen un posto de traballo nocturno, nos termos que se establezan na normativa específica na materia.

Sería esta una das excepcións á voluntariedade de vixilancia da saúde por parte dos traballadores. Así́ o establece tamén o Art. 37.3 b) 1.ou do Regulamento dos Servizos de Prevención.

Os controis médicos obrigatorios contemplados polas normas sobre protección de riscos específicos teñen como obxectivo principal coñecer o estado de saúde do traballador antes de ser asignado a un traballo, a fin de determinar se o seu estado físico é compatible coas tarefas ou se a exposición a ese risco está contraindicada para o devandito traballador. Este é o principio preventivo que se aplica no caso do traballador nocturno.

Se se detectasen alteracións na saúde dun empregado ligadas ao traballo nocturno deberá́ ser trasladado a unha quenda diúrna para o que esté preparado profesionalmente, aínda que non pertenza á mesma categoría profesional, entrando na protección establecida para traballadores especialmente sensibles (Art. 25 LPRL).

Desta revisión sobre o traballo nocturno pódese concluír afirmando que forma parte da organización empresarial e pode ser desempeñado por todos os traballadores, sempre que non se atopen incluídos nas situacións excepcionais marcadas pola normativa e, en todo caso suxeito ao cumprimento do principio de protección e prevención establecidos pola lexislación vixente.

Durmir é unha necesidade na que non só é importante a cantidade de soño, senón a calidade de leste, polo que a súa xestión preventiva debe ser primordial á hora de realizar este tipo de traballos.

Fonte: AEPSAL

Empregamos cookies de terceiros para xenerar estatísticas da audiencia (GOOGLE ANALITICS), para o traductor de idiomas (GOOGLE), acollido a “Privacy Shield”.
Se continuas navegando estarás aceitando o seu emprego. Aceptar | Mais información
Confederación Intersindical Galega - Miguel Ferro Caaveiro 10, Santiago de Compostela Versión anterior da páxina Foros Biblioteca Privacidade RSS