Financiado por:
/ Recursos Técnicos

Recordatorio: Guía práctica para a substitución de axentes químicos por outros menos perigosos

15-03-2018 - FOMENTO DO TRABALLO NACIONAL-FEPRL, F.S.P.

A substitución das substancias químicas perigosas por outras que sexan menos perigosas ou perxudiciais, ten que considerarse como unha das accións máis prioritarias e esenciais dos principios xerais da acción preventiva na práctica da Hixiene Industrial, para evitar riscos de intoxicación e para previr a aparición de enfermidades profesionais. Así se recolle no Artigo 15: Principios da acción Preventiva, da Lei de Prevención de Riscos Laborais, onde dos nove principios xerais que configuran o conxunto do devandito artigo, polo menos en catro deles poden establecerse conexións cos conceptos básicos da substitución.

En atención ao Artigo 15 da Lei de Prevención de Riscos laborais e o seu posterior desenvolvemento normativo, a substitución de substancias perigosas por outras menos perigosas ocupa un lugar destacado na estratexia de prevención de riscos derivados de exposición a axentes químicos. A actual lexislación europea sobre rexistro, avaliación, autorización e restrición de substancias e preparados químicos, Regulamento 1907/2006 do Parlamento Europeo e do Consello, REACH (Registration, Evaluation, Authorisation, and Restriction of Chemical substances), tamén vai neste sentido.

Ao longo da historia da Hixiene Industrial propuxéronse numerosas substitucións de substancias perigosas, que nalgúns casos concluíron mesmo coa prohibición das devanditas substancias. Noutros casos, as propostas están dirixidas cara á utilización de substancias de menor toxicidade ou con efectos ambientais menos daniños.

Así a todo, tamén producíronse fracasos no senso de que as substancias inicialmente propostas en base a un suposto menor perigo, amosaron despois ao longo do tempo uns efectos prexudiciais que inicialmente non foran percibidos nin identificados. Na actualidade o concepto de substitución é interpretado de forma ampla. Non se trata simplemente de cambiar unha substancia por outra menos perigosa, senón que tamén se contempla o cambio ou a mellora dos procesos técnicos de control que permitan a utilización máis segura dos produtos e substancias que intrinsecamente poidan presentar un certo perigo.

En ocasións a mellora técnica dos procesos de control é a única forma aplicable para a redución dos riscos de exposición, xa que non se coñecen substancias que cumpran con todas as especificacións técnicas requeribles nunha determinada aplicación, e que en cambio si que existen na substancia inicial considerada como perigosa.

Con frecuencia preséntanse situacións nas que é posible a substitución dunha determinada substancia perigosa en só algunhas das súas aplicacións, é dicir, a substitución está asociada a un determinado proceso industrial ou a unha utilización concreta e especifica da substancia perigosa.

A substitución é indiscutiblemente unha das máis eficaces formas de evitar ou reducir os riscos debidos á utilización das substancias químicas, e como tal debe ser considerada sempre na prevención do risco químico. Con todo, tamén en todos os casos, hai que ter presente os potenciais riscos das substancias utilizadas como substitutos que, aínda que menores que os da substancia orixinal, non por iso deixan de presentar perigos nas súa utilización.

Deseguido  achégase o texto completo da Guía no seu momento editada por Fomento do Traballo Nacional, co habitual apoio da Fundación Estatal para a Prevención de Riscos Laborais.

Guía práctica para a substitución de axentes químicos por outros menos perigosos

Confederación Intersindical Galega - Miguel Ferro Caaveiro 10, Santiago de Compostela Versión anterior da páxina Foros Biblioteca RSS